اردیبهشت ۱۶, ۱۳۹۸

نگاهی به دوره «آشنایی» با تدبر در قرآن

دوره «آشنایی» با تدبر در قرآن

اولین مرحله «دوره دانشجویی تدبر در قرآن»، دوره «آشنایی» با تدبر در قرآن است. این دوره به شرح ذیل است:

۱- هدف و برنامه دوره

در این دوره مخاطبان با تعریف، جایگاه، ضرورت و روش کلی تدبر در قرآن آشنا شده و در یک فضای تعاملی و کارگاهی و با کمک استاد، در تعدادی از سوره های قرآن تدبر می کنند و می یابند که قرآن برای همه زمانها کاربردی بوده و در سطوح مختلف فردسازی، جریان سازی، جامعه سازی و تمدن‌سازی هدایت گر جامعه بشری می باشد.

تدبر، فعالیتی است همگانی و عمومی، که طی آن علاوه بر فهم هر آیه، به ارتباط بین آیات در سوره‌های قرآن نیز توجه می‌شود تا به جای نکات پراکنده، یک نظام هدایتی از سوره درک گردد. بدین ترتیب، تدبر -به عنوان فهم منسجم کتاب الهی- درک جامعی از قانون اساسی دین به دست می‌دهد که براساس آن، یک مسلمان می‌تواند چارچوب بینشی خود را سامان داده و جریان فکری اصیل را از غیراصیل تشخیص دهد.

آشنایی بیشتر با مفهوم تدبر

زاویه نگاه اول:

جوان امروزی دو راه در پیش روی خود دارد: یا دینداری به سبک جاهلانه، تقلیدی و احساسی را برگزیند و یا دینداری آگاهانه و عالمانه را انتخاب کند. فعالیت های مختلف دینی در جامعه، هر دو مسیر را برای وی تسهیل می کند؛ اما آنچه در دنیای امروز -و البته در همیشه تاریخ- نیاز واقعی بوده، دینداری مستقر و پایدار است که جز با منش دوم حاصل نخواهد شد. اما برای اتخاذ سبک آگاهانه، چه روشی وجود دارد؟ آیا تفکر شخصی کافی است؟ آیا خواندن کتب متفکرین و صاحبنظران پاسخگوست؟ آیا شرکت دائمی در سخنرانی ها و پای ثابت منابر بودن جواب می دهد؟ آیا مطالعه آثار فلسفی یا عرفانی چاره کار است؟ آیا شرکت در دوره های مختلف دین شناسی کفایت می کند؟ آیا مراجعه مستقیم‌تر به منابع دین از طریق خواندن مجموعه های حدیثی یا کتب تفسیری جوابگوست؟ و آیا…
همه موارد فوق ممکن است ثمراتی داشته باشد، اما مسئله این است که قرآن و ولایت، چه مسیری را برای دینداری آگاهانه پیشنهاد می‌کند؟ در گفتمان قرآن و ولایت، تدبر در قرآن کریم، مهمترین، پایه ای ترین، اصلی ترین و ابتدایی ترین عنصر برای عموم مردم جهت ایجاد و تقویت بینش جامع دینی است. بینشی که هم عالمانه و عقلانی است و هم در جان و دل انسان رسوخ نموده و تأثیر می گذارد.
چنین است که وظیفه هر جوانی در عصر حاضر برای دینداری آگاهانه و پایدار، تدبر در قرآن کریم است.

زاویه نگاه دوم:

برای بهره‌مندی از قرآن، غالباً حفظ، قرائت و یا مختصری ترجمه قرآن آموزش داده می‌شود و یا در سخنرانی‌ها به ارائه آموزه‌ها و معارف تفسیری قرآن پرداخته می‌شود. اما این فعالیت‌ها هیچ کدام، مخاطب را با کارکرد اصلی قرآن یعنی کتابی که قانون اساسی دین و منشور راهبردی تمدن و جامعه اسلامی است، آشنا نمی کنند. اما تدبر در قرآن، به عنوان فهم جامع، نظام‌مند و منسجم قرآن کریم شاهراه اصلی برای تثبیت کارکرد اصلی، کلان و راهبردی قرآن است. در تدبر، فرد علاوه بر فهم هر آیه، لازم است به ارتباط بین آیات در سوره‌های قرآن نیز توجه نماید تا به جای نکات پراکنده، یک نظام هدایتی از سوره ها درک کند. این فعالیت نه مانند ترجمه‌خوانی قرآن یک فعالیت ابتدایی و نه مانند تفسیر قرآن، یک پروسه تخصصی است. به تعبیر دیگر، در میان فعالیت‌های متداول قرآنی (قرائت، ترجمه ومفاهیم، تفسیر و…) حلقه‌ای مفقوده وجود دارد که «تدبر در قرآن» آن را تکمیل می‌کند.

مؤسسه گفتمان قرآن و ولایت سعی دارد آموزش خود را با خصوصیات زیر همراه کند:

– آموزش کارگاهی و تعاملی و نه یک ‌جانبه و استادمحور

– آموزش علمی، دقیق و ضابطه‌مند و نه صرفاً انگیزشی و معارفی

– آموزش همراه با تبیین مبانی و معیارها نه ذوقی و سلیقه‌ای

– آموزش روش‌ها و شیوه‌ها نه صرفاً ارائه محتوای نهایی

– آموزش هماهنگ با ذائقه جوانان و نخبگان

– آموزش در فضایی صمیمی و بانشاط

در صورت شرکت فعال در این دوره، اولاً خواهید دانست:

  • قرآن کریم در تکلم خود، پراکنده گویی و بی نظمی ندارد و سخن قرآن، پیوسته و منسجم است.
  • همه سوره های قرآن، دارای جهت و هدفی واحد، جامع و هدایتی است.
  • چینش سوره های قرآن در کنار هم وحیانی و با هدف هدایتی است.
  • تدبر در قرآن، جایگاهی ویژه در هدایت جامعه بشری دارد و جای آن با هیچ عنصری پر نخواهد شد.
  • قرآن کریم به روز، کارآمد و پاسخگوی به نیازها و مسائل امروز بشر نیز هست.
  • قرآن کریم کتابی صرفاً برای ترمیم اخلاق فردی مسلمانان نیست و افق اصلاح گری آن در سطح یک تمدن جهانی است.
  • قرآن کریم مملو از معارف اجتماعی و تمدن ساز است که مشابه آن در هیچ مکتب بشری یافت نمی شود.
  • فهم معارف بنیادین قرآنی، نه با نگرش آیه ای، بلکه با نگرش سوره ای و نظام مند به قرآن ممکن است.

ثانیاً این احساس را خواهید داشت که:

  • علاقه شما به قرآن کریم افزایش یافته است.
  • خدایی بودن قرآن، ملموس تر شده است.
  • انس شما با کلام الهی افزایش پیدا کرده است.

ثالثاً خواهید توانست:

  • قرآن را بصورت متدبرانه تری قرائت کنید.
  • قرآن را بهتر از قبل بفهمید.
  • تدبردر سور کوچک قرآن برای شما میسر خواهد بود.
  • و…

۲- سوره های دوره

سوره های ممتحنه، صف، جمعه، منافقون و مزمل.

۳- مدت زمان دوره

یک ترم – هشت جلسه دو ساعته

۴- شرایط شرکت کنندگان:

  • دانشجویان (یا فارغ التحصیلان)
  • برادران مقیم یا محصل در شهر تهران (و حومه)
  • متولدین ۱۳۶۸ به بعد

– برادران طلبه سطح ۱ نیز در صورتی که دیگر شرایط دوره را دارا باشند، می توانند در این دوره ها ثبت نام کنند.

– افرادی که واجد شرایط فوق نیستند، جهت پیگیری برخی کلاسها و محصولات تدبری به اینجا مراجعه کنند.